Son Güncelleme 14 Ekim 2019

Doktora hakkında akıllara bir çok soru gelmektedir: Doktora nedir? Doktora nasıl yapılır? Doktora kaç yıl sürer? Doktora yapmak ne işe yarar?…

Çoğu öğrenci doktoranın ne olduğu hakkında belli belirsiz fikre sahiptir ve ne yapması gerektiği konusunda da bilgi sahibi olmayabilir. Bu yazıyı okuyarak kafa karıştıran bazı genel sorulara cevap bulabilirsiniz.

     İçerik

Doktora nedir?

Öncelikle kısaca doktoranın ne anlama geldiğine bakalım.

Fransızca bir kelime olan doctorat “doktorluk rütbesi” kelimesinden gelmektedir.

Bu sözcük Latince’de ise doctor “öğretmen” kelimesinden türemiştir.

İngilizce’de doktora PhD olarak kullanılmaktadır ve açılımı “Doctor of Philosophy” olarak geçmektedir.

Türk Dil Kurumunun açıklamasına göre ise doktora, “Bir fakülte veya yüksekokulu bitirdikten sonra o bilim dalında sınav ve bilimsel bir eserle erişilen derece, basamak” anlamına geliyor. Bir başka deyişle, orijinal ve bağımsız araştırma sonuçlarının sözlü olarak savunulup kazanılan unvandır.

Doktora nasıl yapılır?

Türkiye’de lisansüstü eğitim ve öğretim, YÖK (Yükseköğretim Kurumu) tarafından düzenlenir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği‘ne göre doktora programına başvurabilmek için adayların tezli yüksek lisans diplomasına sahip olmaları ve ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla ilgili senato kararı ile belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir ayrıca yabancı dil sınavlarından da en az 55 puan alınması istenmektedir.

Eğer ki yüksek lisans yaptığınız danışmanınız ile doktoraya devam edecekseniz, danışmanınız sizi zaten tanımaktadır ve belli bir noktaya kadar yetiştirmiştir. Ancak başka bir üniversitede doktoraya başlamayı düşünüyorsanız gerekli olacak en önemli şeyler tavsiye mektubu ve sahip olduğunuz tecrübelerdir. Bunların dışında doktora yapmak için gereken kişisel temel özellikleriniz arasında sıkı çalışma, kararlılık ve merak olmalıdır.

Doktora öğrencisi olarak, aldığınız lisansüstü dersleri geçtikten sonra alanınızda yeterli bilgiye sahip olduğunu göstermek için doktora yeterlilik sınavına girersiniz. Yeterlilik sınavını geçtikten sonra tez önerinizi sunarak tez dönemine başlarsınız. Tez dönemi boyunca tez izleme komitesi ile belirlenen zamanlarda bir araya gelerek tez çalışmasının ilerleyişi hakkında bilgi verirsiniz.

Doktora, ilk ve en önemli araştırma derecesidir ve bu yüzden zamanın çoğu araştırma yapılarak geçirilir. Tam olarak nasıl yapılacağı ise çalışma alanınıza bağlı olarak değişiklik gösterir. Kütüphanede kaynak araştırması, laboratuvarda deneyler ya da arazi çalışmaları yapılabilinir.

Çalışma nerede yapılırsa yapılsın, zaman zaman danışman ile bir araya gelinerek araştırma sürecinin ilerleyişi kontrol edilir.

Danışman, doktora öğrencisine geri bildirimlerde bulunur ve karşılaşabileceği bir sorun olduğunda nasıl yapılması gerektiği hakkında yönlendirmelerde bulunur.

Doktoranın son aşaması savunmadır. Tez tamamladıktan sonra komite tarafından belirlenen tarihte savunma yapılır. Savunma, sözlü olarak komiteye ve dışarıdan katılımcılara tezin açıklanarak, tartışılarak ve savunularak söz konusu alandaki uzmanlık gösterilir. Katılımcılar da doktora adayına sorular sorabilirler. Savunma sonunda komitenin vereceği kararla  doktor unvanını alırsınız.

Doktora kaç yıl sürer?

Bu sorunun net bir cevabını verebilmek zor olmakla birlikte Türkiye’de 2 dönem doktora dersleri için ve 6 dönem de tez çalışmaları olmak üzere 8 dönem (4 sene) diyebiliriz.

Ancak tez çalışmalarının uzaması, bir takım istenmeden de olsa ortaya çıkan gecikmeler (örneğin bazı malzemelerin zor bulunması veya daha derinlemesine araştırmanın gerekmesi) gibi sebeplerden ötürü 8 dönemden (4 seneden) fazla sürebilmektedir.

Doktora dersleri en fazla 4 dönem içinde başarıyla tamamlanmalıdır. Bu süre içinde derslerini tamamlayamayan veya yükseköğretim kurumunun öngördüğü en az genel not ortalamasını sağlayamayanların ilişikleri kesilmektedir. Dersleri başarıyla tamamlayan, yeterlilik sınavını geçen ve tez önerisi kabul edilen doktora adayının tez çalışmalarını 12 yarıyıl sonuna kadar tamamlaması gerekmektedir, aksi takdirde ilişiği kesilir. Yani doktoranızı tamamlayabilmek için toplamda azami 16 yarıyılınız (8 sene) vardır.

Yurt dışında yapılan doktora süreleri farklı olabilmektedir. Avrupa’da doktora süresi nispeten daha kısa sürmektedir çünkü doktora adayı çalışmalarına hemen başlamaktadır. Amerika’da ise dersler ve sınavları geçtikten sonra çalışmalar başlayacağı için Avrupa’ya oranla biraz daha uzun sürmektedir. Avrupa’da ve Amerika’da yapılan doktoraların karşılaştırması için  Avrupa’da ve Amerika’da doktora yapmak başlıklı yazımı okuyabilirsiniz.

Doktora yapmak ne işe yarar?

“Doktora nedir?” sorusundan başka “Doktora yapmak ne işe yarar?” sorusu da ayrı bir önem taşımaktadır.

Doktora akademik ya da bir araştırma alanında kariyer için gerçekleştirilen temel bir niteliktir. Öğretim üyesi veya araştırma enstitülerinde uzman araştırmacı olabilmek için ilk adımdır.

Peki doktora yapmak sadece akademik kariyer için midir? Hayır!

Doktora boyunca edinilen ileri düzeydeki araştırma beceriler tıbbi ürünler, finans sektörü, hukuk, gazetecilik ve teknoloji gibi çeşitli alanlarda avantaj sağlamaktadır.

Doktora yaparak kazanabileceğiniz beceriler ile ister akademik ister özel sektörde olsun yapacağınız kariyerinize bir adım önde başlama şansını yakalayabilirsiniz.

Doktora nedir sorusunun cevabını bulduktan sonra doktora yapıp yapmama konusunda tereddütleriniz varsa Doktora yapmalı mıyım? başlıklı yazımı okuyarak aklınızdaki bazı sorulara cevap bulabilirsiniz.

Yurt dışında doktora yapmayı düşünüyorsanız Yurt dışında lisansüstü eğitimini nasıl yapabilirim? başlıklı yazımda yurt dışında doktora yapmak için burslara nasıl başvuru yapılabileceğini öğrenebilirsiniz.


Sıkça Sorulan Sorular

Doktora nedir?

Bir fakülte veya yüksekokulu bitirdikten sonra o bilim dalında sınav ve bilimsel bir eserle erişilen derece, basamaktır.

Doktora kaç yıl sürer?

Türkiye’de doktora, genel olarak 2 dönem doktora dersleri için ve 6 dönem de tez çalışmaları olmak üzere toplamda 8 dönem (4 sene) sürmektedir. Gerekli durumlarda en fazla 16 döneme (8 sene) kadar uzatılabilir.

Doktora yapmak için aranan şartlar nelerdir?

Doktora programına başvurabilmek için adayların tezli yüksek lisans diplomasına sahip olmaları ve ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla ilgili senato kararı ile belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir ayrıca yabancı dil sınavlarından da en az 55 puan alınması istenmektedir.

Doktora yapmak ne işe yarar?

Doktora akademik ya da bir araştırma alanında kariyer için gerçekleştirilen temel bir niteliktir. Öğretim üyesi veya araştırma enstitülerinde uzman araştırmacı olabilmek için ilk adımdır.

Takipte Kalın!

Akademik Kariyer Hakkında Son Yazılardan Haberdar Olmak İçin Abone Olun!
Email
İsim
Secure and Spam free...

Bir cevap yazın