Üniversiteyi bitirmek üzeresiniz ya da bitirdiniz ve hatta bir işte çalışıyorsunuz. Yüksek lisans (master) yapmak istiyorsunuz ancak yüksek lisans nedir, yüksek lisans ne işe yarar, yüksek lisans nasıl yapılır, yüksek lisans kaç yıl sürer? Yüksek lisans için ne tür belgelere ihtiyacınız olacak? Yüksek lisans için ücret ödemeniz gerekiyor mu?Yüksek lisans yaparak vakit harcamış mı olursunuz yoksa kariyeriniz için gerekli midir? Kafanıza takılan bu gibi soruların cevabını bu yazıda bulabilirsiniz.

İçerik

Yüksek lisans (master) nedir?

“Yüksek lisans nedir” sorusunun cevabı için, lisans eğitimini tamamlamış, akademik kariyere ilk adımını atmak isteyen veya kendini belirli bir alanda geliştirip tecrübe edinmek isteyenler için lisansüstü eğitimin ilk aşamasıdır diyebiliriz.

İngilizce’de usta anlamına gelen “master” kelimesi de yüksek lisans yerine kullanılmaktadır. Türkiye’de yüksek lisans tezli ve tezsiz olmak üzere iki şekilde yapılabilmektedir.

Yüksek lisans süreci 2 dönem ders, 2 dönem de tez olmak üzere 4 dönemde tamamlanır. İhtiyaç olması durumunda dönem olarak uzatma yapılabilir. YÖK’ün hazırladığı Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği‘ne göre en fazla 2 dönem daha uzatma yapılabilir.

Yüksek lisans bitiminde yüksek lisans tezi hazırlanır ve tezde yapılan çalışmalar ve araştırmalar sözlü olarak tez jürisine ve diğer katılımcılara sunar. Jürinin onayı ile yüksek lisansı tamamlayanlar “yüksek lisans” diplomasını alırlar.

Yüksek lisans (master) başvuru şartları

ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı)

Yüksek lisans başvuru şartları Yükseköğretim Kurulu’nun Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği‘de belirtilmiştir. Özetle yüksek lisansa başvurabilmek için  lisans diplomasına ve başvurduğu puan türünde senato tarafından belirlenmiş ALES puanına (en az 55 puan) sahip olmaları gerekir.

Burada şu noktaya dikkat edilmesi gerekir; ALES’ten 55 puan almanız istediğiniz üniversitede yüksek lisans yapabileceğiniz anlamına gelmiyor. Çünkü az önce de belirttiğim gibi buna üniversiteler kendileri karar veriyor. Yani kimi üniversite en az 55 puan isterken, kimi üniversite 70 puan isteyebilir. Bu puanlar alt taban puanlarıdır.

Bu yüzden ALES puanınızı ne kadar yüksek tutarsanız belirli sayıda açılan yüksek lisans kontenjanlarına girme şansınız da artar.

Güzel sanatlar fakültelerinin ve konservatuvarın enstitülerdeki ana bilim ve ana sanat dalları için ALES puanı aranmaz.

Ön lisans mezunları yüksek lisans yapabilir mi sorusunun cevabı ise 2 yıl daha eğitim alıp lisans eğitimlerini tamamladıktan sonra EVET.

Tezsiz yüksek lisans programlarında ise ALES puanı üniversitelerin inisiyatifine bırakılmıştır. Üniversite yönetimi dilerse tezsiz yüksek lisans başvurularında ALES puanı aramayabilir, ALES puanı istenildiği takdirde taban puan üniversitenin senatosu tarafından belirlenir.

Dil puanı

Gelelim en çok merak edilen sorulardan bir tanesine; “Yüksek lisans için dil puanı kaç olmalı?“. Yüksek lisans başvuruları için dil şartı YÖK’ün yönetmeliğin’de yer almamaktadır. Bu da yabancı dil puanına gerek olmadan da yüksek lisansa başvurabileceğiniz anlamına gelmektedir.

Ancak hemen sevinmeyin çünkü bazı üniversiteler yüksek lisans başvurularında dil şartı istemektedir. Böyle bir şartın olması oldukça normaldir. Çünkü yüksek lisans aşamasına geçtiğinizde bilimsel makale okuyabilmeniz için belirli seviyede dil bilmeniz gerekecektir. Bu yüzden üniversiteler de sadece belirli bir seviyenin üstünü kabul ediyor.

“Yüksek lisans için yabancı dil sınavından kaç puan almam gerekiyor?” sorusuna cevap vermek oldukça zordur. Bunun net cevabını başvuracağınız yüksek lisans programının enstitüsü ile irtibata geçerek alabilirsiniz. Çünkü dil şartı üniversiteden üniversiteye değişmektedir.

Yurt dışında yüksek lisans yapmayı düşünüyorsanız uluslararası geçerliliği olan dil sınavlarına girmeniz gerekmektedir. 

Genel not ortalaması

Yüksek lisans başvurusu için genel not ortalaması için YÖK tarafından hazırlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği‘nde herhangi bir sınır belirtilmemiştir ancak bazı üniversiteler alt sınır koyabilir. Yüksek lisans için başvurmayı düşündüğünüz üniversitenin ilgili enstitüsü ile iletişime geçerek sizin genel not ortalamanızın yeterli olup olmadığını öğrenebilirsiniz.

Ayrıca genel not ortalamanız 4’lük veya 5’lik sistemde ise ve başvuracağınız enstitü sizden 100’lük sistemde not ortalaması istiyorsa (ya da tam tersi olacak şekilde-100’lük sistemden 4’lük ya da 5’lik sisteme) YÖK’ün belirlemiş olduğu eşdeğerlilik tablosundan (YÖK dönüşüm tablosu) genel not ortalamanızı bulabilirsiniz.

Mülakat

Yüksek lisans için başvuranlar arasından ön elemeden geçenler yazılı ve sözlü mülakata alınır. Mülakatın amacı yüksek lisans başvurusu yapan kişinin yüksek lisans eğitimi için kendi alanında yeterli olup olmadığını ölçmektir. Mülakata girmeye hak kazananlar enstitüler tarafından açıklanacağı için ilgili enstitünün ilanlarını takip etmesi oldukça önemlidir.

Diğer belgeler

Sizden istenecek bir başka belge ise özgeçmiştir. Özgeçmiş (CV, Curriculum Vitae-hayat seyri olarak çevrilebilir) içinde; katılmış olduğunuz projeler, seminerler varsa konferanslar, almış olduğunuz sertifikalar yer almalıdır. Bunlar özgeçmişinizi güçlendirir ve rakiplerinizden bir adım önde olmanızı sağlar.

Yüksek lisans başvurularında niyet mektubu ve/veya referans mektubu da istenebilir.

Niyet mektubu tarafınızdan yazılan ve yapmış olduğunuz çalışmaları, sizi kabul etmelerinin sebebi ve kabul edilmeniz durumda yapmak istediğiniz çalışmaları içerir.

Referans mektubu ise size referans olacak hoca tarafından yazılan sizin hakkınızdaki düşünceleri içerir. 

Bu belgelerin örneklerini internet üzerinde bularak şablon olarak kullanabilirsiniz.

Özel öğrenci

Eğer ki ALES puanınız yeterli değilse özel öğrenci olarak yüksek lisansa başvuru yapabilirsiniz. En fazla iki dönem özel öğrenci olarak kalabilirsiniz. Özel öğrenci olarak başvuran kişi öğrencilik haklarından yararlanamaz ve belirli sayıda ders alabilir. Özel öğrenci başvuru tarihleri ve koşulları için ilgili enstitü ile irtibata geçmelisiniz.

Yüksek lisans ücretleri

En çok merak edilen bir diğer konu da yüksek lisans ücretleridir. Tezli yüksek lisans yapmak istiyorsanız devlet üniversitelerinde ücretsiz olarak yapabilirsiniz.

Ancak özel üniversitede yüksek lisans yapmak isterseniz bu durumda yüksek lisans ücreti ödemek zorundasınız. Yüksek lisans ücretleri üniversiteden üniversiteye hatta fakülteden fakülteye değişir.

Başvuru yapmak istediğiniz üniversitenin internet sitesini ziyaret ederek yüksek lisans ücretlerini öğrenebilirsiniz. Ancak yine de kabaca bir aralık vermek gerekirse 6000-70000 TL diyebiliriz.

Yüksek lisans (master) ne işe yarar?

Yüksek lisans kimisi için vakit kaybı olarak görülürken, kimisine göre de kariyerleri için (akademik kariyer yapmak isteyenler, unvanını yükseltmek isteyenler) gerekli olmaktadır. Bunun kararını vermek tamamen çizeceğiniz yola bağlıdır. Bu yüzden genelleme yaparak yüksek lisans şarttır ya da gereksizdir gibi net bir şey söylemek doğru olmaz. 

Yüksek lisans ile ilgilendiğiniz bir konu hakkında araştırmalar yaparak konu hakkında derinlemesine bilgi sahibi olma fırsatı yakalarsınız. Böylece akademik kariyer yapmak istemeseniz bile belirli bir alanda uzmanlaşıp kariyeriniz için gerekli tecrübeye sahip olmuş olursunuz.

Sadece özel sektörde çalışanlar değil devlet kurumlarında üst kademelere yükselmek için yüksek lisans eğitimi yapabilir. Eğer ki bir devlet kurumunda çalışıyor ve yüksek lisans yapmak istiyorsanız bu tamamen çalıştığınız kamu kurumunun ihtiyacına göre ve amirinizin takdirine kalmış bir durumdur.


Akademik kariyer için yüksek lisansa başlama konusunda kararsız kaldıysanız Akademik kariyere ilk adım için gerekenleri okumak karar vermenize yardımcı olabilir. 

Yüksek lisansınızı yurt dışında yapmayı planlıyorsanız Yurt dışında lisansüstü eğitimini nasıl yapabilirim? sorusuna cevap bulabileceğiniz yazıma göz atmanızı tavsiye ederim. Yurt dışında yüksek lisans ilanlarına nasıl ulaşabileceğinizi bulabilirsiniz.

Yüksek lisans hakkında aklınıza takılan bir soru varsa yorum yapabilir veya İletişim formu üzerinden ulaşabilirsiniz.


Sıkça Sorulan Sorular

Yüksek lisans (master) nedir?

“Yüksek lisans nedir” sorusunun cevabı için, lisans eğitimini tamamlamış, akademik kariyere ilk adımını atmak isteyen veya kendini belirli bir alanda geliştirip tecrübe edinmek isteyenler için lisansüstü eğitimin ilk aşamasıdır diyebiliriz.

Yüksek lisans (master) başvuru şartları nelerdir?

Yüksek lisans başvuru şartları Yükseköğretim Kurulu’nun Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği‘de belirtilmiştir. Özetle yüksek lisansa başvurabilmek için  lisans diplomasına ve başvurduğu puan türünde senato tarafından belirlenmiş ALES puanına (en az 55 puan) sahip olmaları gerekir.

Yüksek lisans kaç yıl sürer?

Yüksek lisans süreci 2 dönem ders, 2 dönem de tez olmak üzere 4 dönemde tamamlanır. İhtiyaç olması durumunda dönem olarak uzatma yapılabilir. YÖK’ün hazırladığı Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği‘ne göre en fazla 2 dönem daha uzatma yapılabilir.

Yüksek lisans için dil şartı var mı?

Yüksek lisans başvuruları için dil şartı YÖK’ün yönetmeliğin’de yer almamaktadır. Bu da yabancı dil puanına gerek olmadan da yüksek lisansa başvurabileceğiniz anlamına gelmektedir.
Ancak bazı üniversiteler yüksek lisans başvurularında dil şartı istemektedir.

Yüksek lisans (master) ne işe yarar?

Yüksek lisans ile ilgilendiğiniz bir konu hakkında araştırmalar yaparak konu hakkında derinlemesine bilgi sahibi olma fırsatı yakalarsınız. Böylece akademik kariyer yapmak istemeseniz bile belirli bir alanda uzmanlaşıp kariyeriniz için gerekli tecrübeye sahip olmuş olursunuz.
Sadece özel sektörde çalışanlar değil devlet kurumlarında üst kademelere yükselmek için yüksek lisans eğitimi yapabilir. Eğer ki bir devlet kurumunda çalışıyor ve yüksek lisans yapmak istiyorsanız bu tamamen çalıştığınız kamu kurumunun ihtiyacına göre ve amirinizin takdirine kalmış bir durumdur.

Takipte Kalın!

Akademik Kariyer Hakkında Son Yazılardan Haberdar Olmak İçin Abone Olun!
Email
İsim
Secure and Spam free...

Bir cevap yazın