Bilimsel makale özeti nasıl yazılır?

makale özeti, bilimsel makale özeti nasıl yazılır, bilimsel makale özeti

Son Güncelleme 9 Temmuz 2020

Bilimsel makalenin en önemli kısımlarından birisi bilimsel makale özetidir. Bu bölümü, makalenizin reklamı ya da vitrini olarak düşünebiliriz. Okuyucu önce bu kısmı görür beğenirse makalenin geri kalan kısmını okumak ister.

Bilimsel makale özeti yazımı her ne kadar kolay gibi görünse de dikkat edilmesi gereken bir çok nokta bulunmaktadır. Bu noktalara göstereceğiniz özen, bilimsel makalenizin kabulünden diğer insanlara ulaşmasına kadar bir çok konuda rahat etmenizi sağlayacaktır.

Bilimsel makale özeti nedir?

Bilimsel makal özeti, genel olarak 300 kelimeden oluşan, yaptığınız çalışmayı kısa bir şekilde derleyen kısımdır.

Bilimsel makale özeti temel olarak;

  • Çalışmanızın genel amacını ve araştırdığınız araştırma konusunun problem(ler)ini
  • Çalışmanın temel planını
  • Analizinizin sonucunda bulunduğunuz başlıca bulguları veya eğilimleri
  • Araştırmanıza yapmış olduğunuz yorumlarınızı ve ortaya koyduğunuz sonuçlarınızın kısa bir özetini

içerir.

Bilimsel makale özeti neden önemlidir?

makale özeti, bilimsel makale özeti önemi, bilimsel makale özeti

Giriş kısmında da belirttiğim gibi okuyucunun ilk karşılaşacağı ve makale hakkında genel bilgiye sahip olmak isteyeceği bölüm özet kısmıdır.

Bilimsel makale özeti, makalenizi bir bütün olarak ana görüşünü detaylandırabileceğiniz ve okuyucuların makalenin geri kalanını okumak isteyip istemeyeceklerine karar vermelerine yardımcı olur.

Bilimsel makale özetinin bir başka önemi de makalenizi dergiye gönderdiğinizde ortaya çıkmaktadır. Özensizce yazılan bir makale özeti öncelikle editörün ya da hakemlerin gözüne takılıp bilimsel makaleniz için değerlendirmelerini ona göre yapabilirler.

Bu nedenle, yazacağınız özet, çalışmanızı incelemek isteyebilecek birisine yeterli ana bilgi (örneğin özet halinde sonuçlar, gözlemler, eğilimler vb.) içermelidir.

Özetinizin yeterli bilgiye sahip olup olmadığını anlamak için kendinizi benzer bir çalışma yapan bir başka araştırmacı olduğunuzu düşünün ve kendinize şu soruyu sorun:

  • Makale özetiniz, makalenizde erişilebilecek tek kısım olsaydı verilen bilgiler sizin için yeterli olur muydu?

Eğer ki cevabınız hayır ise özetinizi tekrar gözden geçirmelisiniz.

Bilimsel makale özeti çeşitleri

Genel anlamda dört çeşit bilimsel makale özeti çeşidi vardır.

1. Eleştirel özet

Eleştirel özet, ana bulguları ve bilgileri açıklamanın yanı sıra, çalışmanın geçerliliği, güvenilirliği veya bütünlüğü hakkında bir yargı veya yorum da sağlar.

Araştırmacı makaleyi değerlendirmekle beraber aynı konudaki diğer çalışmalarla karşılaştırır. Eleştirel özetler, ilave yorumlayıcı açıklamalardan dolayı genellikle biraz daha uzun (400-500 kelime) olabilir. Bu tür özetler nadiren kullanılır.

2. Açıklayıcı özet

Açıklayıcı özet, çalışmada bulunan bilgi türünü belirtir. Çalışmayla ilgili herhangi bir yargıda bulunmaz ve araştırmanın sonuçlarını veya sonuçlarını da sağlamaz.

Metinde bulunan anahtar kelimeleri içerir ve araştırmanın amacını, yöntemlerini ve kapsamını içerebilir. Tanımlayıcı özet sadece özetlenen çalışmayı tanımlamaktadır.

Bazı araştırmacılar bunu bir özetten ziyade çalışmanın bir taslağı olarak görür. Tanımlayıcı özetler genellikle çok kısa, 100 kelime veya daha azdır.

3. Bilgilendirici özet

Temel olarak çoğu özet bilgilendiricidir. Bir eseri eleştirmemekte veya değerlendirmemekle birlikte, onu tanımlamaktan daha fazlasını yapmaktadır.

İyi bir bilgilendirici özet, eserin kendisi için bir vekil görevi görür. Başka bir deyişle, araştırmacı makaledeki tüm ana argümanları ve önemli sonuçları ve kanıtları sunar ve açıklar.

Bilgilendirici bir özet, tanımlayıcı bir özette [amaç, yöntem, kapsam] bulunabilecek bilgileri içerir, ancak araştırmanın sonuçlarını ve yazarın önerilerini de içerir. Uzunluk çalışma alanına göre değişebilir, ancak bilgilendirici bir özet genellikle 300 kelimeden fazla değildir.

4. Vurgulayıcı özet

Okuyucunun dikkatini araştırmaya çekmek için özellikle vurgulanan bir özet çeşididir. Makalenin dengeli veya makalenin tam bir resmi olduğu iddiası yoktur ve aslında okuyucunun ilgisini çekmek için eksik ve önde gelen açıklamalar kullanılabilir.

Vurgulayıcı özetin ilgili makalesinden bağımsız olamayacağı için, gerçek bir özet değildir ve bu nedenle akademik yazımda nadiren kullanılır.

Bilimsel makale özeti nasıl yazılır?

makale özeti, bilimsel makale özeti nasıl yazılır, bilisel makale özeti

Bilimsel makale özetini yazmak her ne kadar çok önemli olsa da ne yazacağınızı bildikten sonra yazması o kadar da zor olmayacaktır. Aşağıdaki önerileri göz önünde bulundurarak siz de makalenizin özet kısmını yazabilirsiniz.

Özetinizi Oluşturma

Makalenizin ilk bölümü olmasına rağmen, özet tüm makalenizin içeriğini özetleyeceği için en son yazılması daha uygundur.

Özetinizi oluşturmaya başlamak için makalenizin her bir bölümünden tüm cümleleri veya anahtar kelime öbeklerini alıp içerikleri özetleyen bir sıraya koymak işinizi kolaylaştırabilir.

Daha sonra anlatı akışını net ve sorunsuz bir şekilde yapmak için bağlantı ifadelerini yada kelimeleri gözden geçirin veya ekleyin.

Bilimsel makalenizi teslim etmeden önce, özetteki bilgilerin makalede yazdıklarınızla tamamen aynı olduğundan emin olun. Özeti, en az gerekli kelimeyi kullanarak en önemli bilgileri tanımlayan sıralı tam cümleler dizisi olarak düşünün.

Cümle yapıları

Bilimsel makale özetinizi yazarken gerekiyorsa aktif cümleler kullanabilirsiniz (yaptık, araştırdık vb.), ancak özetinizin çoğunun pasif cümle yapıları (yapıldı, araştırıldı vb.) gerektirebileceğini de unutmayın.

Özetinizi mümkün olduğunca kısa, ama tam cümleler kullanarak yazın. Tamamlanmış bir çalışma hakkında rapor verdiğiniz için hızlı bir şekilde noktaya gelin ve her zaman geçmiş zamanı kullanmaya çalışın.

Biçimlendirme

Makale özetleri tek bir paragraf halinde ve paragraf girintisi olmadan biçimlendirilmelidir. Çoğu durumda, özet sayfa hemen başlığın altında yer alır.

Teknik olarak bilimsel makale özeti yazımı için gerekli kurallar derginin yazarlar için kılavuzunda belirtilmiştir. Özetinizi yazarken bu kurallara uymanız daha önce de belirttiğim gibi bilimsel makalenizin değerlendirilmesinde oldukça önemlidir.

Özetin son cümleleri, çalışmanızın sonuçlarını veya uygulama yöntemlerini kısaca özetler ve uygunsa, bulgulardan ortaya çıkarılan ek araştırmalara ilişkin bir ifade izleyebilir.

Bilimsel makale özetinde olmaması gerekenler

  • Uzun temel veya bağlamsal bilgiler
  • Gereksiz ifadeler, gereksiz zarflar ve sıfatlar ve tekrarlanan bilgiler
  • Genel ve özel kısaltmalar
  • Diğer kaynaklara atıflar (“şu anki araştırmalar şunu gösteriyor…” “çalışmalar gösteriyor ki… ” vb.)
  • Eksiltili (“…” ile biten) veya eksik cümleler
  • Teknik dil veya okuyucu için kafa karıştırıcı olabilecek terimler
  • Herhangi bir görüntü, illüstrasyon, şekil veya tablo veya bunlara yapılan referanslar

Ayrıca bilimsel makalenizin arama motorları tarafından daha üst sıralarda yer almasını sağlamanın bir yolu da SEO (Search Engine Optimization) tekniğini kullanmaktır. Bu teknik ile makalenizi daha fazla kitleye ulaştırabilirsiniz.

Basitçe anlatmak gerekirse anahtar kelimelerinizi doğal bir biçimde özet kısmında yer vererek bilimsel makalenizin görünürlüğünü SEO tekniği ile artırabilirsiniz.

Kaynakça

Unıversity of Southern California

Wiley

Bilgi paylaştıkça çoğalır.

İlginizi Çekebilir
bilimsel makalede giriş, bilimsel makalede giriş nasıl yazılır
Bilimsel makalede giriş kısmını yazmanız için 10 öneri

Bilimsel makalede giriş bölümü, sizin çalışma alanınıza ne kadar hakim olduğunuzu gösteren bölümdür. Bu bölüm, yapmış olduğunuz çalışmanın alanınızda yapılan Devamını oku...

bilimsel makale reddi sonrası
Bilimsel makale reddi sonrası yapılması gerekenler

Bilimsel makale reddi sonrası bir bitiş değil başlangıçtır.   Christopher Tancock Şu durumu büyük ihtimalle yaşamışsınızdır: Çok sevdiğiniz bilimsel makaleniz için Devamını oku...

bilimsel makalede seo
Bilimsel makalelerin görünürlüğünü SEO ile artırma

SEO (Search Engine Optimization) internet sitelerinin arama motorlarında üst sıralara yükselmesi için kullandıkları çeşitli yöntemlerdir. Bilimsel makalelerde SEO tekniğini kullanmak Devamını oku...

bilimsel makale reddi
Bilimsel makale reddi neden olur?

Bilimsel makale yüksek kaliteli bilimsel dergiye gönderildiğinde, baş editör tarafından görülmeden ve hakem incelemesinden önce yoğun bir incelemeden geçer. Elsevier'de Devamını oku...

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir