Doktora nedir?

doktora nedir

Doktora hakkında akıllara bir çok soru gelmektedir: Doktora nedir? Doktora nasıl yapılır? Doktora kaç yıl sürer? Doktora yapmak ne işe yarar? Çoğu öğrenci doktoranın ne olduğu hakkında belli belirsiz fikre sahiptir ve ne yapılması gerektiği konusunda da yanlış anlayışa sahip olabilirler. Bu yazıyı okuyarak kafa karıştıran bazı genel sorulara cevap bulabilirsiniz.

Doktora nedir?

Öncelikle doktoranın ne anlama geldiğine bakalım. Fransızca bir kelime olan doctorat “doktorluk rütbesi” kelimesinden gelmektedir.  Bu sözcük Latince’de ise doctor “öğretmen” kelimesinden türemiştir. Türk Dil Kurumunun açıklamasına göre ise doktora, “Bir fakülte veya yüksekokulu bitirdikten sonra o bilim dalında sınav ve bilimsel bir eserle erişilen derece, basamak” anlamına geliyor. Bir başka deyişle, orijinal ve bağımsız araştırma sonuçlarının sözlü olarak savunulup kazanılan unvandır.

Doktora nasıl yapılır?

Türkiye’de lisansüstü eğitim ve öğretim YÖK (Yükseköğretim Kurumu) tarafından düzenlenir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği‘ne göre doktora programına başvurabilmek için adayların tezli yüksek lisans diplomasına sahip olmaları ve ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla ilgili senato kararı ile belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir ayrıca yabancı dil sınavlarından da en az 55 puan alınması istenmektedir.

Eğer ki yüksek lisans yaptığınız danışmanınız ile doktoraya devam edecekseniz, danışmanınız sizi zaten tanımaktadır ve belli bir noktaya kadar yetiştirmiştir. Eğer ki başka bir üniversitede doktoraya başlamak istenilirse gerekli olacak en önemli şeyler tavsiye mektubu ve sahip olduğunuz niteliklerdir. Bunların dışında doktora yapmak için gereken kişisel temel özellikleriniz arasında sıkı çalışma, kararlılık ve merak olmalıdır.

Doktora öğrencisi olarak, aldığınız lisansüstü dersleri geçtikten sonra alanınızda yeterli bilgiye sahip olduğunu göstermek için yeterlilik sınavına girersiniz. Yeterlilik sınavını geçtikten sonra tez dönemine başlarsınız. Tez dönemi boyunca belirlenen zamanlarda tez izleme komitesi ile bir araya gelerek tez çalışmasının ilerleyişi hakkında bilgi verilir.

Doktora, ilk ve en önemli araştırma derecesidir ve bu yüzden zamanın çoğu araştırma yapılarak geçirilir. Tam olarak nasıl yapılacağı ise çalışma alanınıza bağlı olarak değişiklik gösterir. Kütüphanede kaynak araştırması, laboratuvarda deneyler ya da arazi çalışmaları yapılabilinir. Çalışma nerede yapılırsa yapılsın, zaman zaman danışman ile bir araya gelinerek araştırma sürecinin ilerleyişi kontrol edilir. Danışman doktora öğrencisine geri bildirimlerde bulunur ve karşılaşabileceği bir sorun olduğunda nasıl yapılması gerektiği hakkında yönlendirmelerde bulunur.

Doktoranın son aşaması savunmadır. Tez tamamladıktan sonra komite tarafından belirlenen tarihte savunma yapılır. Savunma, sözlü olarak komiteye ve dışarıdan katılımcılara tezin açıklanarak, tartışılarak ve savunularak söz konusu alandaki uzmanlık gösterilir. Katılımcılar da doktora adayına sorular sorabilirler. Savunma sonunda komitenin vereceği kararla  doktora unvanını alırsınız.

Doktora kaç yıl sürer?

Bu sorunun net bir cevabını verebilmek zor olmakla birlikte Türkiye’de 2 dönem doktora dersleri için ve 6 dönem de tez çalışmaları olmak üzere 4 sene diyebiliriz. Ancak tez çalışmalarının uzaması, bir takım istenmeden de olsa ortaya çıkan gecikmeler (örneğin bazı malzemelerin yurt dışından sipariş verildikten sonra uzun bir bekleme süresi olabiliyor) gibi sebeplerden ötürü 4 seneden fazla sürebilmektedir.

Avrupa’da doktora süresi nispeten daha kısa sürmektedir çünkü doktora adayı çalışmalarına hemen başlamaktadır. Amerika’da ise dersler ve sınavları geçtikten sonra çalışmalar başlayacağı için Avrupa’ya oranla biraz daha uzun sürmektedir. Avrupa’da ve Amerika’da yapılan doktoraların karşılaştırması için  Avrupa’da ve Amerika’da doktora yapmak başlıklı yazımı okuyabilirsiniz.

Doktora yapmak ne işe yarar?

“Doktora nedir?” sorusundan sonra “Doktora yapmak ne işime yarayacak?” sorusu da ayrı bir önem taşımaktadır. Doktora akademik ya da araştırma alanında kariyer için temel bir niteliktir. Öğretim üyesi veya araştırma enstitülerinde uzman araştırmacı olabilmek için ilk adımdır. Akademik kariyer yapmanın sağladığı motivasyonları öğrenmek için Akademik kariyerin faydaları  başlıklı yazımı okuyabilirsiniz.

Doktora yapmak sadece akademik kariyer için midir? Hayır! Doktora boyunca edinilen ileri düzeydeki araştırma beceriler tıbbi ürünler, finans sektörü, hukuk, gazetecilik ve teknoloji gibi çeşitli alanlarda avantaj sağlamaktadır.

Doktora nedir sorusunun cevabını bulduktan sonra doktora yapıp yapmama konusunda tereddütleriniz varsa Doktora yapmalı mıyım? başlıklı yazımı okuyarak aklınızdaki bazı sorulara cevap bulabilirsiniz.

Takipte Kalın!

Akademik Kariyer Hakkında Son Yazılardan Haberdar Olmak İçin E-Bültene Abone Olun!
Email
İsim
Secure and Spam free...

Bir Cevap Yazın