Bu yazi 5 dakikada okunabilir.

Doktora nedir?

Doktora hakkında akıllara bir çok soru gelmektedir: Doktora nedir? Doktora nasıl yapılır?Tam olarak ne kadar sürer? Doktora yaparsam ne olurum? Çoğu öğrenci doktoranın ne olduğu hakkında belli belirsiz fikri sahiptir ve ne yapılması gerektiği konusunda da yanlış anlayışa sahip olabilirler. Bu yazı ile kafa karıştıran bazı genel sorulara cevap bulacaksınız.

Doktora nedir?

Öncelikle doktoranın ne anlama geldiğine bakalım. Fransızca bir kelime olan doctorat “doktorluk rütbesi” kelimesinden gelmektedir.  Bu sözcük Latince’de ise doctor “öğretmen” kelimesinden türemiştir. Türk Dil Kurumunun açıklamasına göre ise doktora, “Bir fakülte veya yüksekokulu bitirdikten sonra o bilim dalında sınav ve bilimsel bir eserle erişilen derece, basamak” anlamına geliyor. Bir başka deyişle, orijinal ve bağımsız araştırma sonuçlarının sözlü olarak savunulup kazanılan unvandır.

Doktora nasıl yapılır?

Türkiye’de lisansüstü eğitim ve öğretim YÖK (Yükseköğretim Kurumu) tarafından düzenlenir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı  tarafından Resmi Gazete’de yayınlanan  29690 sayılı Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği‘ne göre doktora programına başvurabilmek için adayların tezli yüksek lisans diplomasına sahip olmaları ve ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla ilgili senato kararı ile belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir ayrıca yabancı dil sınavlarından da en az 55 puan alınması istenmektedir.

Yüksek lisans yapılan danışman ile doktoraya devam edilecekse, danışman öğrencisini zaten tanımaktadır ve belli bir noktaya kadar yetiştirmiştir. Eğer ki başka bir üniversitede doktoraya başlamak istenilirse gerekli olacak en önemli şeyler tavsiye mektubu ve sahip olunan niteliklerdir. Bunların dışında doktora yapmak için gereken kişisel temel özellikler sıkı çalışma, kararlılık ve meraktır.

Doktora öğrencisi olarak, alınan lisansüstü dersleri geçildikten sonra alanında yeterli bilgiye sahip olduğunu göstermek için yeterlilik sınavına girilir. Yeterlilik sınavını geçtikten sonra tez dönemine başlanılır. Tez dönemi boyunca belirlenen zamanlarda tez izleme komitesi ile bir araya gelerek tez çalışmasının ilerleyişi hakkında bilgi verilir.

Doktora, ilk ve en önemli araştırma derecesidir ve bu yüzden zamanın çoğu araştırma yapılarak geçirilir. Tam olarak nasıl yapılacağı ise çalışma alanına bağlı olarak değişiklik gösterir. Kütüphanede kaynak araştırması, laboratuvarda deneyler ya da arazi çalışmaları yapılabilinir. Çalışma nerede yapılırsa yapılsın, zaman zaman danışman ile bir araya gelinerek araştırma sürecinin ilerleyişi kontrol edilir. Danışman doktora öğrencisine geri bildirimlerde bulunur ve karşılaşabileceği bir sorun olduğunda nasıl yapılması gerektiği hakkında yönlendirmelerde bulunur. Doktora süresince danışman doktora adayına teşvik ve destek de sağlayacaktır.

Doktoranın son aşaması savunmadır. Tez tamamladıktan sonra komite tarafından belirlenen tarihte savunma yapılır. Savunma, sözlü olarak komiteye ve dışarıdan katılımcılara tezin açıklanarak, tartışılarak ve savunularak söz konusu alandaki uzmanlık gösterilir. Katılımcılar da doktora adayına sorular sorabilirler. Savunma sonunda komitenin vereceği kararla aday doktora unvanını alır.

Tam olarak ne kadar sürer?

Bu sorunun net bir cevabını verebilmek zor olmakla birlikte Türkiye’de 2 dönem doktora dersleri için ve 6 dönem de tez çalışmaları olmak üzere 4 sene diyebiliriz. Ancak tez çalışmalarının uzaması, bir takım istenmeden de olsa ortaya çıkan gecikmeler (örneğin bazı malzemelerin yurt dışından sipariş verildikten sonra uzun bir bekleme süresi olabiliyor) gibi sebeplerden ötürü 4 seneden fazla sürebilmektedir. Avrupa’da doktora süresi nispeten daha kısa sürmektedir çünkü doktora adayı çalışmalarına hemen başlamaktadır. Amerika’da ise dersler ve sınavları geçtikten sonra çalışmalar başlayacağı için Avrupa’ya oranla biraz daha uzun sürmektedir. Avrupa’da ve Amerika’da yapılan doktoraların karşılaştırması için Avrupa’da ve Amerika’da doktora yapmak başlıklı yazımı okuyabilirsiniz.

Doktora yaparsam ne olurum?

Doktora nedir sorusundan başka doktora yapmak ne işime yarayacak sorusu da ayrı bir önem taşımaktadır. Doktora akademik ya da araştırma alanında kariyer için temel bir niteliktir. Öğretim üyesi veya araştırma enstitülerinde uzman araştırmacı olabilmek için ilk adımdır. (Akademik kariyerin faydaları başlıklı yazımı okuyabilirsiniz). Ancak tüm doktora mezunları akademik alanda devam etmeyi seçmeyebilirler. Doktora boyunca edinilen ileri düzeydeki araştırma becerileri tıbbi ürünler, finans sektörü, hukuk, gazetecilik ve teknoloji gibi çeşitli alanlarda avantaj sağlamaktadır.

Doktora nedir sorusunun cevabını bulduktan sonra doktora yapıp yapmama konusunda tereddütleriniz varsa Doktora yapmalı mıyım? başlıklı yazımı okuyarak aklınızdaki bazı sorulara cevap bulabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

9 − 6 =